İstanbul, 23 Ağustos 2001                                                              Sayı: İHİM –1/224                                        

GENEL MEKTUP

       No:    001

 

Konu: Vergi Kimlik Numarası Uygulaması

 

Bilindiği üzere, 4358 sayılı Kanunun 4. maddesinin Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanılarak vergi kimlik numarasının kullanımının yaygınlaştırılmasına ilişkin olarak 19.06.2001 tarih ve 24437 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de 2 Seri No’lu Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliği yayınlanmıştır.

 

Söz konusu tebliğ hükümleri gereğince, bankacılık ve sermaye piyasası işlemlerinde vergi kimlik numarasının tespit ve kullanımı uygulamasına 01.09.2001 tarihinden itibaren başlanacaktır. 01.09.2001 tarihinden önce yapılmış ve hüküm ifade eden işlemlerin sahibi, muhatabı veya tarafı olan kişilerin vergi kimlik numaralarının tespit ve kullanımı işlemlerine de 01.09.2001 tarihinden itibaren başlanacak ve 31.03.2002 tarihine kadar tamamlanacaktır. Bunu teminen, vergi kimlik numarası tespit edilemeyen müşterilerden Aracı Kuruluşlarca yazılı olarak vergi kimlik numaralarının istenmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.

 

Bu düzenlemeler nedeniyle 01.09.2001 tarihinden itibaren ilk defa işlem yapacak kişilerle birlikte uygulamanın başlangıcından önce yapılmış ve hüküm ifade eden işlemlerin sahibi, muhatabı veya tarafı olan kişilerin de vergi kimlik numaralarının tespit ve kullanımı zorunlu olduğundan, sermaye piyasası faaliyetlerinde aksaklıklara sebebiyet vermemek amacıyla Aracı Kuruluşların 01.09.2001 tarihinden önce müşterilerinin vergi kimlik numaralarını tespit etmeleri ve kullanmaları mümkün bulunmaktadır.

 

Birliğimizce, vergi kimlik numarası uygulamasına ilişkin düzenlemeler incelenmiş;  tereddüt edilen hususlarla, uygulama aşamasında karşılaşılabilecek sorunlar  hakkında  Maliye Bakanlığı’nın yazılı görüşüne başvurulmuştur. İletilen hususlara Bakanlıkça yapılan açıklamalar aşağıdadır:

 

1) Tebliğ’de vergi kimlik numaralarının tespit edilmesi istenen müşteri tanımına; hesap sahibi, sözleşme imzalayan ve işlem yapan müşteri ile daha sonra bu hesap, sözleşme ve işlemlerin lehdarı, murisi gibi işleme taraf olan kişilerle; bu işlemlerin küçükler ve kısıtlılar adına yapılması halinde küçükler ve kısıtlılar ile birlikte veli, vasi ve kayyımların; vekaletname ile işlem yapılması durumunda vekalet veren kişi ve vekilin; işlemin birden fazla kişi adına yapılması halinde işleme muhatap veya taraf olan her bir kişi kastedilmekte ve bu kişilerin vergi kimlik numarasının tespit edilmesi gerekmektedir.

 

 

2) Vergi kimlik numarası verilmiş bulunan gerçek ve tüzel kişilere vergi kimlik numaralarını doğru olarak bildirmek veya gerektiğinde bu numaraları tevsik edici belgeyi ibraz etme yükümlülükleri getirilmiştir. Aracı Kuruluşlarca, vergi kimlik numarasını tevsik edici belgenin bir nüshasının muhafazası gerekmemektedir. Ancak, ihtiyaç duyulması halinde bu belgeyi bünyelerinde saklamaları ihtiyaridir. Vergi kimlik numaralarının tebliğde belirtildiği üzere vergi dairesinden alınmış vergi kimlik kartı, tahakkuk fişi, tahsil alındısı, vergi dairesi makbuzu, vergi levhası ve vergi dairesi yazısı ile tevsik edilmesi gerekmektedir. Müşteriler tarafından bildirilen vergi kimlik numaralarının internet ortamında www.gelirler.gov.tr adresinden teyit edilmesi mümkündür. 

 

Aynı şekilde, müşterilerin internet, intranet, çağrı merkezi ve benzeri elektronik araçlar üzerinden bildirdiği vergi kimlik numaraları yukarıda açıklandığı şekilde teyit edilmek şartıyla Aracı Kuruluşlarca kullanılabilir. Müşterilerin bir kez tespit edilerek kurum kayıtlarına alınan vergi kimlik numaraları müteakip her türlü işlemlerinde  kullanılacaktır.

 

Maliye Bakanlığı yetkililerince, vergi kimlik numarasının tespit ve kullanım zorunluluğu getirilen her bir sermaye piyasası işlemi için belirlenecek dönemlerde bilgi istenmesi hazırlıkları devam etmekte olup, sözkonusu bilgileri içeren format İMKB tarafından Aracı Kuruluşlara dağıtılacaktır. Aracı Kuruluşların kullandıkları bilgisayar programlarını bu isteklere cevap verebilecek şekilde güncellemeleri ve sistemlerini müşterilerinin tüm hesap ve işlemlerini vergi kimlik numarası altında izleyecek hale getirmeleri yararlı olacaktır. Aracı Kuruluşların müşterilere ait vergi kimlik numaralarına bilgisayar programlarında müşteri bilgi alanlarında yer vermesinin ileride Maliye Bakanlığı’na yapılacak bildirimlerde kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir.

 

3) Kanunun 2. maddesi ile Tebliğ kapsamına alınan gerçek ve tüzel kişiler vergi kimlik numarasını tespit etmek, hesap ve kayıtlarında yer vermek ve bu işlemlere muhatap veya taraf olan gerçek ve tüzel kişiler de vergi kimlik numaraları olmadığı takdirde, işlemlerin tamamlanmasından önce vergi kimlik numarasını almak zorundadır. Dolayısıyla, Aracı Kuruluşlarca yapılan gerekli duyuru ve ikazlara rağmen geçiş döneminde Tebliğ’de öngörülen sürede vergi kimlik numarasını beyan etmeyen, gizleyen ve yanlış beyan eden müşterilerin bulunması durumunda, Tebliğin IV. Bölüm 4. fıkrası hariç sorumluluk beyanda bulunmayan müşteriye aittir.

 

Aynı gerçek veya tüzel kişiye ait farklı numaraların ibraz edilmesi halinde yapılacak işlemler Tebliğin IV. Bölüm 3. ve 4. Fıkralarında açıklanmaktadır. Buna göre müşterinin ilk tespit edilen vergi kimlik numarası altında işlemler yapılmaya devam edilecektir. Ancak, en kısa zamanda Tebliğ ekinde yer alan Vergi Kimlik Numarası Bildirim Formu” doldurulacak (ibraz/tespit edilen tüm vergi kimlik numaraları bu forma yazılacak) ve formda belirtilen eklerle birlikte işlemi yapan kurumun bulunduğu yerin yetkili vergi dairesine gönderilecektir. Vergi dairesi tarafından bildirilecek vergi kimlik numarası esas alınacak, eski ve yeni tüm hesap, sözleşme ve işlemler bu numara altında izlenecektir.

 

4) Tebliğde belirtilen ve uygulamanın başlangıcından önce yapılmış ve hüküm ifade eden işlemlerin sahibi, muhatabı veya tarafı olan kişilerin vergi kimlik numaralarının tespiti ve kullanımı ile ilgili işlemlerine 01.09.2001 tarihinden itibaren başlanacak ve 31.03.2002 tarihine kadar tamamlanacaktır. 01.09.2001 tarihinden önce herhangi bir şekilde vergi kimlik numarası tespit edilemeyen müşterinin numarası 01.09.2001 tarihinden sonraki ilk işlem anında tespit edilecektir.

 

Aracı Kuruluşlarca müşteriyle temas olmadan sermaye piyasası mevzuatı hükümlerine göre düzenlenen çerçeve sözleşmelerine bağlı olarak re’sen gerçekleştirilen işlemlerde, vergi kimlik numarası tespiti yapılmamış olsa dahi; nakit değerlendirilmesi, faiz, temettü ve benzeri gelirlerin tahsili, ödenmesi ile itfa bedellerinin müşteri hesabına alacak kaydedilmesi gibi müşterilerin herhangi bir beyan ve talimatı olmaksızın müşteri nam ve hesabına gerçekleştirilen işlemler yapılabilecek ve müşteri ile irtibat kurularak en kısa zamanda vergi kimlik numarasının bildirilmesi sağlanacaktır.

 

5) Sermaye Piyasası Kanunu kapsamındaki kurumlarca yapılacak işlemler kapsamında, bankaların acente sıfatıyla yaptığı işlemlerde işlemin bir hesaba bağlı olarak yapılması halinde vergi kimlik numarası zaten tespit edilmiş olacağından ayrıca tespite gerek bulunmamaktadır. Bankalarca tespit edilen bu numara ilgili aracı kuruma da bildirilecektir.

 

6) Tebliğin I. Bölüm 1. Fıkrasında yer alan “Vergi kimlik numaralarını ilgili belge, hesap ve kayıtlarda kullanırlar” ifadesindeki ilgili belge kapsamına; hesap açılması, sözleşme düzenlenmesi ve diğer işlemlerin yapılması halinde sözleşmeler ve hesap kartonları ve işlemin yapılmasına imkan sağlayan belgeler ile müşteriye gönderilen hesap özeti belgesi üzerinde vergi kimlik numarasının yazılması gerekmektedir. Tespit edilen vergi kimlik numaralarının yevmiye kayıtlarında yer almasına gerek bulunmamaktadır.

 

7) Maliye Bakanlığı’nca gönderilen görüş yazısında, “Aracı Kuruluşlar ile müşterileri arasında sözleşme düzenlenmeden ve adına hesap açılmadan yapılan işlemlerde; müşteriye bir satış veya müşteriden bir alış yapılması ve/veya müşteriye her ne ad altında olursa olsun herhangi bir gelir sağlanması durumunda müşterinin vergi kimlik numarası tespit edilecektir” denilmektedir. Bu açıklama kapsamında, halka arz taleplerinin toplanması aşamasında vergi kimlik numarası tespitinin yapılmasının, halka arz işlemlerinin tamamlanmasına ilişkin işlemleri kolaylaştıracağı düşünülmektedir

 

8) Tebliğ hükümleri gereğince, yurtdışında yerleşik kişilerin yurt dışında yerleşik olup olmadığının tespiti için Aracı Kuruluşların öncelikle çalışma veya oturma izin belgelerinin bir fotokopisini, bunların bulunmaması durumunda ise pasaportun bir fotokopisini almak yükümlülükleri bulunmaktadır.

 

Üyelerimiz arasında uygulama birliği sağlanması ve olası  farklılıkların yaratabileceği sorunların  önlenmesini teminen yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda işlem yapılmasını rica ederiz.

 

Saygılarımızla,

                                        

TÜRKİYE SERMAYE PİYASASI
ARACI KURULUŞLARI BİRLİĞİ

Turgut TOKGÖZ

Y.Ziya TOPRAK

GENEL SEKRETER

BAŞKAN